पहिचान मामां आसामया नेवाः

भारतया आसामया नेवाःत थःपिनि म्हसीका मालेगु झ्वलय् नेपाः थ्यंक वयाः झी नेवाःतय् बारे सयेके सीकेगु ज्या यानाः लिहां वंगु दु । भारतय् थःपिनिगु म्हसीका मदयाः आसाम राज्यपाखें कायेमाःगु छुं हे कथंया सुविधा काये मदयेवं अनया नेवाःत थःपिनिगु म्हसीका मालेमाःगु अवस्था वःगु खः ।

खतुं आसामया नेवाःत गबलेनिसें भारतय् वन धइगु खँ अनुसन्धानया हे विषय तिनि । तर उपिं नेपालं वंगु खः धइगु खँय् निगू मत मदु । तर आः गुकथं उमिसं थःगु पहिचान मालेमाःगु अवस्था वल थ्व धाःसा मू खँ खः । निश्चित रुपं थनया नेवाःत भारत वंगु इलय् थःपिनिगु म्हसीकाः त्वःफिकाः वंपिं मखु । तर ई कथं थःगु जीविका न्ह्याकेगु निंतिं अनया हे रहन सहन भाय् आदि नाला वनेगु झ्वलय् थःपिनिगु म्हसीका तंकेमाःगु अवस्था ब्वलंगु खः ।

खः गन थःपिं म्हो जक ल्याखय् च्वनेमालीगु अवस्था वइ, अन थःगु भाषा, संस्कृतिया लिसें तजिलजि नं त्वःतेमाःगु अवस्था ब्वलनी । अज्याःगु समस्या आः बुलुहुँ नेपाःया स्वनिगलय् नं ब्वलनाच्वंगु दु । स्वनिगःया नेवाःत बुलुहुँ बुलुहुँ अल्पमतय् लानाच्वंगु दु । लिसें आः थःपिनिगु भाषा, संस्कृति नं त्वःता वनेमाःगु अवस्था वयाच्वंगु दुसा गुलिखे स्वनिगःया नेवाःतय् मस्तय्सं थःगु भाय् तकं ल्हाये मसयाः वनाच्वंगु दु ।

थ्व धइगु नेवाःत नं आः बुलुहुँ विस्थापित जक मखु भाषा, संस्कृति व तजिलजिपाखें तापाना वनेधुंकूगुया संकेत खः । व थ्वहे गतिं भाषा संस्कृति त्वःता वनेगु क्रम न्ह्यानां तुं च्वना धाःसा गुगु इलय् झीसं नं थःगु पहिचान मालेत गुगुं देशय् वनेमालीगु जक खःला धइगु न्ह्यसः नं स्वाभाविक रुपं ब्वलनी । छुं नं जातिया पहिचान धइगु वयागु भाषा व संस्कृति याइ । तर जब भाषा व संस्कृति दइ मखु वयाः पहिचान नं बुलुहुँ तनावनी ।

हानं झी नेवाःत धइगु छगू नश्लया समुदाय मखु । नेवाः धइगु हे भाषिक कम्युनिटी खः । अथे धइगु नेवाः भाय् व संस्कृतिया हुनिं जक झी नेवाः जुयाच्वने फुगु खः । थ्व नितां झीके मंत धाःसा झीसं थःत गथे यानाः नेवाः धकाः धायेगु खः ? नेवाः जुइत दकलय् न्हापां माःगु निता खँ धइगु भाषा व संस्कृति खः । अले थौंया नेवाःतय्सं थ्व निगुलिंयात बुलुहुँ बुलुहुँ त्वःता वनाच्वंगु दु ।

निश्चित रुपं थनया नेवाःत भारत वंगु
इलय् थःपिनिगु म्हसीकाः त्वःफिकाः वंपिं मखु । तर ई कथं थःगु जीविका न्ह्याकेगु
निंतिं अनया हे रहन सहन भाय् आदि नाला वनेगु झ्वलय् थःपिनिगु म्हसीका तंकेमाःगु अवस्था ब्वलंगु खः ।

खय्त ला थौंया आधुनिक जमानाय् नं भाषा संस्कृति धकाः लिकुनाच्वनेगु उचित मखु धकाः नं छपुचः नेवाःत हाला मच्वंगु मखु । खः आधुनिक ई कथं हिलेमाः । तर हिलेगुया अर्थ विलय मखु । हिलेगुया अर्थ थःगु नं अस्तित्व म्वाका च्वनेगु खः । तर नेवाःतय् अवस्था धाःसा बुलुहुँ पाना वनाच्वंगु दु । विकासया नामय् नेवाःतय् विनाश जुया वनाच्वंगु दु । अझ थःत विशिष्ट क्यनेगु निंतिं नं नेवाःतय्सं थःगु भाय् व संस्कृति त्वःतेगु याना वयाच्वंगु दु ।

खतुं नेवाःतय् छगू धापू दु दत्तले कुचा मदुतले बिचाः । थ्व झीगु निंतिं जक मखु थथे भाय् व संस्कृति तंकेधुंकूपिं मेमेगु देय्यात नं लागू जुइ । थथे थःगु भाषा संस्कृति फुक्कं तंकाः नं उकियात हाकनं म्वाकेगु निंतिं संघर्ष याःगु छगू देय् खः इजरायल । वर्तमान इजरायलं अनया जनता विस्थापित जुइधुंकाः उमिसं थःगु भाय्या लिसें सस्कृति नं त्वःतेगु यानाहल । गुकिं यानाः उमिगु पहिचान हे तनेधुंकूगु खः ।

तर जब निगूगु विश्वयुद्ध लिपा थाय् थासं यहुदीतय्त लिनाहयेगु शुरु जुल तब उमिसं थःगु देय् जक मखु भाषा व संस्कृति नं पुनउत्र्थान यायेमाःगु महसुस यात । उकिया हे लिच्वः खः थौंया इजरायल ! खः, तत्कालिन इलय् यहुदीतय्सं थःगु म्हसीका मालेत गुलि कुतः यात जुइ । थौं गुगु भाय् उमिसं ल्हानाच्वंगु दु निश्चित रुपं उगु इलय् इजरायलय् थ्व भाय् ल्हाये मजिउ धइगु मान्यता दुगु खः । आः उमिसं ल्हानाच्वंगु भाय् हिब्रु खः ।

नेपाः व भारतय् संस्कृत भाय्यात देवभाषा धायेगु यानाच्वंगु खः । अथेहे इजरायलय् तत्कालिन इलय् हिब्रु भाय्यात देवभाषा कथं कायेगु यानाच्वंगु खःसा उगु भाय् सर्वसाधारण ल्हाये मजिउगु मान्यता दुगु खः । उगु इलय् इजरायलय नं थःपिनिगु बिस्कं भाषा दुगु खःसा उगु भाषा लिपिबद्ध मजूगु हुनिं भाय् तनावन । ल्यं दुगु छगू जक भाय् धइगु देवभाषा जुयाच्वंगु हुनिं ल्यंगु भाय् धइगु हिब्रु जक जुल । अले न्ववाये मजिउ धाःसां नं उमिसं हिब्रु भाय्यात हे पुनर्उत्थान यायेमाःगु बाध्यता वल । तर आः वयाः थ्व भाय् उमिगु निंतिं सर्वस्वीकार्य जुइधुंकल ।

तर आः झी नेवाःतय्सं नं थुकथं हे थःगु भाय् संस्कृति त्वःता वनेगु खःसा झीगु हविगत नं अथेहे मजुइ गथे धायेगु ? आः हे नं स्वनिगलं पिने वनाच्वंपिं आपालं धइथें नेवाःतय्सं थःगु भाय् व संस्कृति जक त्वःतूगु मखु । नेवाःतय्सं यायेमाःगु हरेक कथंया कर्मकाण्डं तकं खस ब्रम्हूतय्सं गथे याइगु खः अथे यायेगु यानाच्वंगु दु । भाय् मसःगु ला द हे दु । थःगु संस्कार व संस्कृति मदयेधुंकाः अन नेवाः चिं छुं हे ल्यं मदयेधुंकाः थःत नेवाः धकाः गुकथं धायेगु ?

खः आः नेवाःत हलिं न्यंकं न्यनेधुंकूगु दु । अले हलिंन्यंकं न्यनाच्वंपिं नेवाःतय्सं थःपिनिगु भाय् संस्कार व संस्कृति सयेकेगु सीकेगु ज्या यानाच्वंगु दु । तर नेपालय् च्वंपिं नेवाःतय्सं धाःसा थःपिनिगु भाय् संस्कार व संस्कृति तकं बुलुहुँ त्वःता वनाच्वंगु धइगु नेवाःतय् अवस्था नं आः आसामया नेवाःतय् थें मजुइ धकाः धाये फइगु अवस्था मदु ।

स्वनिगः नेवाःतय् आदिभूमि खः तर थौं थःगु आदिभूमिइ अल्पमतय् लानाच्वंगु जक मखुसें विस्थापित जुइमाःगु अवस्था वयाच्वंगु दुसा मेखे नेवाःतय् थीथी संघसंस्था नं केवल क्यनेगु वा जुयाच्वंगु दु । आः दुगु गुलिं नं संस्था अप्वः धइथें भाषा संस्कृतिया विकास व संरक्षण यायेगु स्वयां नं थःपिं मञ्चय् गथे यानाच्वनेगु धइगु संस्कारं ग्रसित जुयाच्वंगु दुसा मेखे नेवाः भाषा जातिया निंतिं आन्दोलन यायेमाल धाःसा उकियात नेतृत्व याइपिं नेतातय् तकं अभाव जुया वनाच्वंगु थौंया अवस्था खः ।

छखे भाय् व संस्कृति विस्थापित जुइगु मेखे थःगु अस्तित्व रक्षा यायेमाः धाइपिं नेतृत्वया अभावय् नेवाः आन्दोलन गन थ्यनीगु खः । अथे जुयाः आः आवश्यकता धइगु नेवाः आन्दोलनयात नेतृत्व बीफुम्ह नेताया आवश्यकता खः । यदि झीसं थज्याःपिं नेतृत्वया विकास यायेमफुत धाःसा निश्चित दु छु ई लिपा स्वनिगलं नेवाःत विस्थापित जुइमालिगु जक मखु गथे थौं आसामया नेवाःत थःगु पहिचान मालेत नेपाः वयेमाःगु अवस्था वल लिपा झी नं थःगु अस्थित्व मालेत विदेशया गुगुं थासय् वनेमालिगु खः न्ह्यसः चिं ब्वलनाच्वंगु दु ।

 

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS