विश्वकप २०१८

विक्रम संवत् व झी नेवाः

झी नेवाःतय्सं नेपाल संवत् जक झीगु खः धकाः थुइकाच्वं थें च्वनाः थ्व लेख च्वयागु खः । नेपाल संवत् झीगु थें, विक््रmम संवत् नं झीगु हे खः । आः दयाच्वंगु संविधानय् संवत् उल्लेख मजूगुलिं थ्व लेख च्वयागु खः । झीगु पञ्चांग पात्रोय् विक्रम संवत्, शालिबाहनीय शाके संवत्, नेपाल संवत् व इसबीय संवत् उल्लेख जुयाच्वंगु खः । थ्व प्यंगू संवत्या थःथवय् क्वातूगु सम्बन्ध दु ।

झी नेवाःत तसकं सुसंस्कृत जाति खः । झीगु कला धर्म संस्कृति आदि तसकं च्वन्ह्याः । विक्रम संवत् व इसबीय संवत्या आधार सूर्य खः । शालिबाहनीय शाके संवत् व नेपाल संवत्या आधार चन्द्र खः । ज्योतिष शास्त्र कथं सूर्ययात जुजु व चन्द्रयात रानी धाइ ।
झीगु धर्म कला संस्कृति दक्व कथं न्ह्याः वनेत ईया महत्वपूर्ण स्थान दइ । ईया विषयय् नेपाल संवत् कथंया जक ई माने यायेबलय् झीगु धर्म कला संस्कृतिया ज्या पूवनी मखु । नेपाल संवत् दुसा गाः धइगु अर्थ चन्द्रमा दुसा गाः सुद्र्यः म्वाः धइथे खः। अर्थात सूर्यया महत्व मसियाः जक थथे धयाच्वनागु खः ।
झी स्वनिगलय् च्वंपिं अप्वः धइथे नेवाःत सक्वया बज्रयोगिनी द्यःयाथाय् वने नं । अन वनेबलय् द्यःछेँ भ्वपुका तःगु कराइ व जुजु वीर विक्रमादित्यया छ्यं दक्वसिनं खं । थ्वहे जुजु वीर विक्रमादित्यया नामं विक्रम संवत् चले जूगु खः । थ्व भारतं वःगु संवत् मखु ।

नेपालय् सरकारीस्तरं पिहां वइगु विक्रम संवत्या पंचांग पात्रो नेपाल पंचांग निर्णायक समितिया सुरुया नायः झी नेवाः नांदंम्ह ज्योतिष प्रा. मंगलराज जोशीजु खः । वय्कः नेपाल पञ्चांग निर्णायक समिति स्वनेज्या जुसांनिसें थःगु जीवन अवधिभर तःदँ तक समितिया नायः जुयादीगु खः । विक्रम सम्वत् नेवाः जाति व ज्योतिष शास्त्रनाप स्वापू दुगुलिं हे थथे जूगु खः । पात्रो दुने अल्याख नेवाः शब्दत छ्यलातःगु दु । थ्व आः कम जुजुं वनाच्वंगु दु । थ्व पात्रो स्वयेबलय् विक्रम संवत् नेवाःनाप सती धइगु प्रमाणित जू ।

झी नेवाःतय्सं थःगु तजिलजिया ज्या नेपाल संवत् व विक्रम संवत् कथं छ्यला वयाच्वनागु दु । मोहनि, स्वन्ति, रामनवमी, चैत दशैं आदि तिथि कथं नखः माने यानावयागु खःसां थुगु नखःतय्गु स्वापू विक्रम संवत्नाप नं उतिकं हे दु । मोहनि असोज महिनाय्, स्वन्ति कात्र्तिक महिनाय्, चैत्र दशैं चैत्र महिनाय् धकाः झीसं अःपुक छ्यलाच्वना । नेपाल संवत् जक छ्यलेगु खःसा मोहनि कौलाथ्वबलय् स्वन्ति कछलाथ्वबलय्,चैत्र दशैं चौलाथ्वबलय् माने यायेगु धकाः नेपाल संवत् कथंया खँग्वःत चले जुइ माःगु खः । थन तक कि झीगु नेपाल संवत्या न्हूदँ कात्र्तिक महिनाय् लाः धायेगु तक चलन दु । कछलाथ्व धायेगु चलन मदु । अथे धइगु मतलब झीगु म्ये च्वकां विक्रम संवत्यात हे अप्वः छ्यलाच्वंगु दु ।

खाइ संल्हू, हाम्वः संल्हू वा घ्यः चाकु संल्हू धकाः विक्रम संवत्या नखः झीसं माने याना वया च्वना गुगु खँग्वः नितान्त नेवाः खँग्वः खः । विक्रम संवत् झीगु मखुसा थज्याःगु खँग्वःत गथे जन्म जुइ ? विक्रम संवत्या न्हूदँ कुन्हु ख्वपय् यःसिं क्वःथलेगु जात्रा जुइ । विक्रम संवत् नेवाःतय्गु जूगुलिं हे थज्याःगु प्रचलन जुयाच्वंगु खः ।

झी नेवाःत जन्म जुसांनिसें सीधुंकाः तक नं थीथी कथंया कर्म काण्डत यायेमाः। छैटी, ब्यंके, मचा जंकु, इही, बाराः, कय्तापुजा, ब्याहा,  बुरा जंक्व व यक्व कथंया देब पूजा आजा यायेगु चलन दु । थुपिं दक्व ज्याय् ज्योतिषपिंनाप सल्लाह काइ । थ्व ज्याय् विक्रम संवत् नेपाल संवत् निगुलिं बराबर छ्यलेज्या यायेमाः । थथे यायेबलय् जक ज्योतिष शास्त्र कथंया ई ब्यःया ज्या पूवनी । झीगु पूर्वीय सभ्यताया नं थ्व विक्रम संवत् व नेपाल संवत् नाप यक्व सामिप्यता दु । थ्व निगू संवत नापनापं वने माःगु कारणं हे अधिकमास क्षयमास आदिया व्यवस्था जुयाच्वंगु खः ।

विक्रम संवतय् बैसाख, जेष्ठ, आषाढ धकाः महिना सुरु जुइ । नेवाः भासं महिना (ला) या ल्याः यायेबलय् नं बछला, तछला, दिल्ला हे धायेगु चलन दु । चौला, बछला, तछला वा कछला, थिंला, पोहेला धायेगु चलन मरु । विक्रम संवत्यात झी नेवाःतय्सं आत्मसात यानाच्वनागुलिं हे थथे जूगु खः । नेपाल संवत् कथ झीसं छ्यलाच्वनागु ई सम्बन्धि धिसिलाःगु प्रमाण गुंला, यंला, गःचाःहिउ वनीगु खः । विक्रम संवत् कथं धायेबलय् गुंला धइगु श्रावण शुक्ल पक्ष व भाद्र कृष्ण पक्ष खः । यंला धइगु भाद्र शुक्लपक्ष व असोज कृष्णपक्ष खः । माघ महिनाय् सक्वय् माधवनारायण द्यःया धलं दनी, स्वस्थानी ब्रत च्वनी । लछि तक सालीनदीया मेला जुइ । थ्व मेला नेपाल संवत् कथं धायेगु खःसा पोहेलागा व सिल्लाथ्व महिनाय् लाः । अर्थात झीसं नेपाल संवत् व विक्रम संवत् नितां बराबर छ्यला च्वनागु दु ।

नेवाःतय्त नेपाल संवत् व नेपालभाषा तसकं यः । अथे जुयाः हे जिं नं नेपालभाषाय् एम.ए. पास याना । अथेसां सुनां नं जितः छि गुबले जन्म जुल धकाः न्यंसा जिं अःपुक विक्रम संवत्या ई कथं लिसः बी । झी नेवाःत मध्ये ९९ प्रतिशतं हे जिं लिसः बिउ थे हे विक्रम संवत् कथं ईया पहिचान बी । थज्याःगु विक्रम संवत् झी नेवाःतय्गु मखुसा सुयागु जुइ ?

उकिं विक्रम संवत् झीगु बौ संवत् खः । नेपाल संवत् झीगु मां संवत् खः । थ्व निगुलिं संवत् झीगु थःगु संवत् खः अले नेपाःया संवत् खः । थ्व खँयात सकल नेवाःतय्सं आत्मसात याइ धइगु मनं तुना । न्हूदँ विक्रम संवत् २०७५ या यक्व यक्व भिंतुना !

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS