इन्द्रजात्रा, येँयाः, कुमारी जात्रा

न्हापा न्हापाया खँ खः । स्वर्गया इन्द्रया मांयात ब्रत च्वनेगु नितिं पालिजाः स्वां माल । स्वर्गय् मदुगुलिं पालिजा स्वां मत्र्यलोकया नेपालमण्डलया येँय् दुगुलिं व स्वां कायेत थः काय् इन्द्रयात छ्वयाहल । इन्द्र पालिजा स्वां कायेत तुयुम्ह किसि गयाः येँय् वल । थः मांया निंतिं माःगु स्वां येँया मरु त्वाःया क्यबय् पालिजा स्वां खन ।

इन्द्रं उगु स्वां थ्वल । अले येँया नेवाःतय्सं स्वांखुँ धकाः ज्वन । तान्त्रिक शक्तिपाखें इन्द्रयात पालिजा स्वां खूम्ह धकाः चिनातल । अबले इन्द्रयात मरु सतःया गःकुति धाइगु थासय् थामय् खुँ धकाः चिनातल । लिपा इन्द्रया मां दागिं इन्द्रयात माः वल । इन्द्रयात दच्छिया छकः जूसां वयेगु बाचा याका त्वःतेगु ज्या यात ।

इन्द्रयात हे चिनातःगु अले इन्द्र नाप स्वापू दुगु नाप नापं दागिं नाप नं स्वापू दुगुलिं थुगु जात्रायात इन्द्र जात्रा धाःगु खः धकाः धाइ । थ्व न्यंकं बाखं खः । थुगु कथं इन्द्रजात्रा सुरु जूगु खः धइगु मान्यता दु । महाकवि कालिदासया रघुवंशय् तकं इन्द्रजात्राया वर्णण यानातःगु थाय् थासय् खनेदु । उकिं इन्द्रजात्रा अन नं दुगु नापं न्हापांनिसें थाय् थासय् दुगु खयेमाः धइगु मान्यता दु ।

आर्यावर्त भारत वर्षय् नं इन्द्रया नामय् जात्रा वा इन्द्र महोत्सव याइगु चलन दुगु खयेमाः धकाः नं धाइपिं दु । न्ह्यागु हे जूसां इन्द्रजात्रा व इन्द्र नाप स्वापू दुगु थुगु संस्कृति धइगु बैदिक परम्परा कथं न्हापांनिसें नाला वयाच्वंगु खनेदु ।इन्द्र जात्राया झ्वलय् कुमारी, गणेश व भैरवया कलात्मक रथ सालाः जात्रा याइ ।

न्हापां क्वनेयाः धकाः क्वने लागाय् जात्रा याइगु खःसा अनं लिपा थःनेयाः धकाः थःने लागाय् अले हाकनं नानिचा याः धकाः किलाघः लागाय् जात्रा याइगु खः । कुमारी मूल द्यः कथं नालाः अथे स्वंगू हे रथयात साला जात्रा याइगु खः । उगु इलय् लाखे, सवःभक्कु, पुलुकिसि निसें दीप्याखं तकं थाय् थासय् क्यनाच्वनी ।

जात्राया आकर्षण हे रथ जात्रा जूगुलिं यक्वसिनं थुगु जात्रायात कुमारी जात्रा नं धायेगु याना वयाच्वंगु दु । कुमारी जात्रा मल्लकालय् सुरु जूगु जात्रा खः । थौं वयाः यक्व मनूतय्सं कुमारी जात्रा धकाः तकं धायेगु याना वयाच्वंगु दु । गुलि गुलिसिनं इन्द्रजात्रा अले गुलि गुलिसिनं कुमारी जात्रा धायेगु याना वयाच्वंगु जूसां नं उगु इलय् धाःसा येँय् यक्व हे कथंया सांस्कृतिक गतिविधि जुइ ।

यःसिंगुं यःसिं साला हयेगु निसें यःसिं थनेगु अले यःसिं क्वःथला विसर्जन यायेगु ज्या तकं इन्द्र जात्रा अर्थात कुमारी जात्राया इलय् याना वयाच्वंगु दु । इन्द्र जात्राया झ्वलय् यःसिंया थःगु हे कथंया महत्व दु । इन्द्रजात्रा अर्थात कुमारी जात्राया इलय् जनस्तरं क्यना वयाच्वंगु छगू महत्वपूर्णगु प्याखं धइगु किलाघःया दीप्याखं नं खः ।

थुगु प्याखं वास्तवय् द्यः प्याखं खः । इन्द्र जात्राया इलय् जक पिथनीगु थुगु प्याखं गुगु गुगु थासय् कुमारीया रथ साला यंकी उगु उगु थासय् हे क्यनेगु याना वयाच्वंगु दु । कुमारी जात्रा अर्थात इन्द्र जात्राया झ्वलय् बाखादेय् आजुयात नं ब्वइगु चलन दु । थ्व धइगु तान्त्रिक विधि कथंयाम्ह नेवाःतय्गु मौलिक कथंया द्यः खः ।

बाखादेय् आजुयात वंघःया पूर्वपाखे पश्चिम स्वकाः ब्वइगु खः । अनया साय्मितय्सं बाखादेय् आजुयात ब्वयेगुनिसें हाथु तकं हायेकेगु याइ ।
इन्द्र जात्राया झ्वलय् वंघः लागाय् तान्त्रिक द्यः वंघः आजु नं ब्वयेगु याइ । वंघलं पश्चिमपाखे स्वाका आकर्षक जुइक वंघः आजु ब्वयेगु याइ । थ्व धइगु अनया स्थानीय ज्यापुतय्सं ब्वइगु खःसा अथे हे हाथु हायेकेगु नं याइ ।

स्वच्छन्द भैरव द्यःयात नं इन्द्र जात्रा अर्थात कुमारी जात्राया झ्वलय् ब्वयेगु याइ । हनुमानध्वाखाया गद्दी बैठक न्ह्यःने थुम्ह द्यः ब्वइगु खः । अथेहे स्वेत भैरवयात नं ब्वयेगु याइ । तिसां तिइका हनुमानध्वाखा लागाय् आकर्षक जुइक च्यान्हु तक हे ब्वयेगु याइ । उगु हे कथं इन्द्रजात्राया झ्वलय् येँया थीथी लागाय् आजुद्यःपिं ब्वयेगु याइ ।

त्वाः त्वालय् धइथें आजुद्यः ब्वइ । थ्व फुक्कं धइथें तान्त्रिक विधि कथंया द्यःपिं खः । इन्द्रयात इन्द्र जात्राया झ्वलय् मरुसतः लागाय् खटय् तयाः प्रदर्शन याइ । न्यंकं बाखं कथं हे इन्द्रयात अथे प्रदर्शन याइगु खः । अथे हे इन्द्रयात वंघः लागाय् नापं येँया थीथी लागाय् तकं प्रदर्शन याइगु चलन दु । अले पुजा आजा तकं याइगु खः ।

पुलुकिसि प्याखं नं इन्द्र जात्राया झ्वलय् अर्थात कुमारी जात्राया झ्वलय् क्यनेगु याइ । कुमारीया रथ गन गन साला यंकी अन अन पुलुकिसि नं यंकेमाःगु चलन दु । थःने, क्वनेयाः नापं नानिचायाःया इलय् नं अथे हे पुलुकिसि जात्रा नाप नापं यंकेमाःगु चलन दु । व हे पुलुकिसि गयाः इन्द्र येँय् वःगु खः धइगु मान्यता दु ।

पुलुकिसि तुयुम्ह किसि खःसा थुगु प्याखं येँया किलाघलं पिकाइगु खः । कुमारी जात्रा गन गन यंकी अन अन सवःभक्कु प्याखं नं यंकेमाःगु चलन दु । थुुगु प्याखं धइगु हल्चोया नेवाः समुदाय दुने नं पुतवारतय्सं क्यनीगु प्याखं खः । जात्रा ज्वःछि हे क्यनीगु थुगु प्याखंयात स्थानीय मनूतय्सं घिन्दलि सिन्ताङ प्याखं नं धायेगु याना वयाच्वंगु दु ।

थुगु प्याखनय् कुमारी, चन्दी व भैरव याना स्वम्ह प्याखंम्वः दइ । कुमारी रथ साला गन गन यंकी अन अन लाखे प्याखं नं यंकेमाःगु चलन दु । येँया जोशीदेगः लागाय् च्वंगु लाखेननिया लाखेछेँनं हे लाखे प्याखं पिकाइ । थुगु लाखेयात मजिपाः लाखे नापनापं गुने लाखे नं धायेगु याना वयाच्वंगु दु । लोख जात्राया छगू आकर्षण जुया वयाच्वंगु दु ।

इन्द्र जात्राया झ्वलय् येँया हनुमानध्वाखा लागाय् ख्वपंनिसें महांकाल प्याखं क्यंवयेमाःगु चलन दु । बहनी बहनी क्यनीगु थुगु प्याखनय् मूल रूपं महालक्ष्मी, महाकाली व कुमारीया प्याखं क्यनीगु खः । इन्द्र जात्राया हे झ्वलय् दश अवतार क्यनेगु याइ । बसन्तपुरया कुमारी छेँया लिक्क च्वंगु देगलय् विष्णुया थीथी झिगू अवतार क्यनेगु याइ ।

उकिं हे दशअवतार क्यनेगु धाइगु खः । अथे हे जात्रा ज्वःछि हनुमानध्वाखा लागाय् बहनी बहनी ग्वरः मत च्याकेमाःगु नं चलन दु । इन्द्र जात्राया झ्वलय् उपाकु वनेगु नं चलन दु । दछिया दुने मदुपिं छेँजःपिं मनूत थीथी पीठय् वनेगु धइगु हे उपाकु वनीगु खः । इन्द्रया मां कथं नालातःम्ह दागिंया लिउलिउ उपाकु वनीगु खः ।

इन्द्रयात दागिं नं माःवःगु धाइ । इन्द्र जात्रा अर्थात कुमारी जात्राया झ्वलय् साय्मितय्सं बौमत नं पिकाइगु चलन दु । बौमत धइगु पँथय् ताःहाकः जुइक पाल्चा तयाः च्याकाः पिकाइगु मत खः । साय्मितय्सं बौमत पिकयाः चाःहिइकेगु याना वयाच्वंगु दु ।

थुगु कथं इन्द्रजात्रा अर्थात कुमारी जात्राया इलय् जुइगु थीथी कथंया जात्रा, प्याखंनिसें प्रदर्शन ं जुइ । थौंकन्हय्या भासं धायेगु खःसा छगू कथं महोत्सव हे जुइ । थ्व महोत्सव येँया खः । उकिं येँया महोत्सव अर्थात येँया हे जात्रा जूगुलिं थुगु जात्रायात येँयाः धायेगु नं यानाच्वंगु दु । नेवाःतय्सं थःगु हे कथं येँयाः धकाः येँया जात्राया रूपय् न्ह्यब्वया वयाच्वंगु दु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS