राणा शासनय् भीम शम्शेर – ३

भीम शम्शेर व पद्म शम्शेरया सम्बन्ध

पद्म शम्शेर श्री ५ महाराज भीम शम्शेरया थ्याःपाखें दुम्ह याकःकाय खः । हिन्दू धर्मशास्त्र कथं पिण्डपानीया दाता खः । गुम्हेसिया ल्हातं पिण्डपानी मबिउसा भीम शम्शेरयात सद्गती प्राप्त जुइमखु ।

हिन्दू धर्मशास्त्रय् मथ्याःपाखें दुम्ह कायनं जाया पिण्ड बिल धाःसा पितृं सद्गति प्राप्त मजुइगु खँ चन्द्र शम्शेरं थःगु वसियतनामा थेंज्याःगु पत्रय् मथ्याःम्ह काय बद्रि शम्शेरयात थुकथं धयातःगुलिं प्रस्ट जू– ‘बद्री बाबु मलाई भातको पिण्ड नदिनु है जौको पीण्ड दिनु’ (दीक्षित २०३) थ्व हे हिन्दू धर्मया विश्वास खः, नापं यथार्थ ।

थथे जुकं खयांनं पद्म शम्शेर भीम शम्शेरया मयःम्ह कलाःपाखें दुम्ह मयःम्ह काय खः । पद्म शम्शेरया मां, भीम शम्शेरया थुलि मयःम्ह कलाः कि फयांफये मफयेक हे सास्ना बियातःम्ह खः । अथे सास्ना बिउगुया कारणं मानसिक सन्तुलन स्यनाः उइँ जुयाः चन्द्र शम्शेरया शासनया इलय् सीगु खः (जबरा २०४७–१९८) ।

भीम शम्शेरं विवाहित पाखें दुम्ह काय पद्म शम्शेरयात यक्व न्हापा हे अंश बियाः तयातःगु खः । उकिं वया मेपिं शम्शेर खलःया स्वयां आर्थिक अवस्था नं कमजोर खः (प्रारम्बद र पुरुषार्थ– ऋषिकेश शाह– २०१४, पृ ४०) । थथे आर्थिक अवस्था कमजोर जूगुया कारणं प्रत्येक ज्याखँय् लिपा तक बिचाः यानाः ज्या याइम्ह चन्द्र शम्शेरं मोहन शम्शेर मार्फत पद्म शम्शेरयात आर्थिक सहयोग याइगु धाइ ।

खास खँ ला राणा शासन इलय् फुक्कं राणात आर्थिक सम्पन्नपिं जक मखु । आर्थिक अवस्था कमजोरपिं नं दुगु जुयाच्वन । थ्व खँ जुद्ध शम्शेरया नयाँ सडकय् च्वंगु सालिक क्वय् तयातःगु अभिलेखया ४ नं. हरफय् ‘कामनपाई दुःख पाएका राणावंशी बन्धु वर्गलाई जागिर र भत्ताको बन्दोवस्त गरी वंशोद्वार भयो’ धकाः च्वयातःगुलिं प्रस्ट याः ।

चन्द्र शम्शेरया शासन इलय् भीम शम्शेरं पद्म शम्शेरया प्रत्येक ज्याखँय् ईख तयाः स्वइगु खनेदु । छुं नं ज्या याये न्ह्यः पद्म शम्शेरं थः अबु खनाः ग्यानाः भीम शम्शेरं सह याइमखुला धकाः चन्द्र शम्शेरयात धाइगु खः । (पुराना सम्झना, सरदार राममणि आ दी, प्र. नलिनी देवी २०२९, पृ.सं. २५६) । थुकी नं भीम शम्शेरं पद्म शम्शेरयात न्हापांनिसें सह मयाः धयागु खनेदु ।

पद्म शम्शेरयात थः अबु भीम शम्शेर ‘श्री ३ महाराज’ जुयाः छुं फाइदा मदुगु जक मखु ‘श्री ३’ जूकुन्हुनिसें झन् हेला, अपमान, असमानताया यक्व हलाहल सेवन यानाः पचे यानाच्वने माःगु खः । यक्व हेलापूर्वक ई छ्यानाच्वने माःगु खः । भीम शम्शेरं पद्म शम्शेरयात अबु नापलाये माःसां हुकुम प्रमाङ्गी कयाः जक नापलाये दइगु यानातःगु खः ।

थ्याःम्ह काय पद्म शम्शेरयात परचक्रीया हे व्यवहार याःगु खः । भीम शम्शेर न्हापांनिसें मथ्याःपिं कायपिंपाखे लिना जूम्ह खः । श्री ३ महाराज जुसेंलि थुकिं झन् प्रत्यक्ष रुप काःगु खः । छाय्धाःसा राणा शासनया श्री ३ महाराज सर्वशक्तिमान खः । वयागु अधिनायक ज्याय् सुनानं विरोध यायेगु धयागु कानून निषेधित खः ।

थ्व हे सर्वशक्तिमानया फलस्वरुप भीम शम्शेरं थः श्री ३ महाराज जूकुन्हु हे थः मथ्याःपिं कायपिं हिरण्य शम्शेर, राम शम्शेरपिंत रोलय् दुकयाः क्यंगु खः । थुकिया नापं हिरण्य शम्शेर व राम शम्शेरया कायपिं सुवर्ण शम्शेर, महावीर शम्शेर व सत्य शम्शेरपिंत नं रोलय् दुकया क्यन धाःसा मथ्याःम्ह कलाः सीता महारानीयात श्री ३ बडामहारानी घोषणा याःगु खः ।

भीम शम्शेरं थथे मथ्याःपिं काय छय्पिंत रोलय् दुकासेलिं उगु ईया रोलवाला राणातय् दथुइया ए क्लास वर्गया सतहलय् साप हलचल वःगु खनेदु । छाय्धाःसा म्हिगः तक थःयात जंगी सलाम यानाच्वंम्हेसित थःम्हं सलाम याये माःगु अवस्था वःगु खनेदु । थ्व विषययात कयाः नाटककार बालकृष्ण समं थुकथं उल्लेख याःगु खनेदु, ‘रोलमा धेरै खलल भयो । तलका माथि पुगे माथिका तल झरे ।

जाडो महिना थियो, तर धेरै जनाको अनुहार रातापिरा देखिन्थे । त्यहाँ कानेखुसी चल्न थाल्यो । अब कसरी बबर शम्शेर र बहादुर शम्शेरले हिरण्य शम्शेरलाई मानेर सलाम गर्दछन्, त्यो हेर्नु पर्दछ’ (मेरो कविताको आरधन, सम, २०२९, पृ.सं. १००) । भीम शम्शेरं थःगु श्री ३ या इलय् थ्याःपिं राणा धाक्वसित रोलं पदच्यूत यानाः निष्काशन यायेत स्वःगु धाइ । विशेष यानाः थथे निष्काशन जुद्ध शम्शेरयात यायेत स्वःगु खनेदु (जबरा २०४७–१९५) ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS